Het motief van het behangpapier – Kathy Mathys

Het motief van het behangpapier

Van mijn schrijfstudenten krijg ik geregeld vragen als deze: hoeveel moet ik weten over mijn personage voor ik kan beginnen? Is het echt nodig dat ik voor elk karakter een personagedossier maak?

Niet per se. Er zijn schrijvers die nauwelijks iets weten voor ze starten. Met elke zin leren ze hun spelers beter kennen. Anderen documenteren zich zo gedetailleerd vooraf dat ze het motief van het behangpapier kennen uit de kinderkamer waarin het personage opgroeide. Welke aanpak je ook kiest, personages groeien en veranderen in de loop van het schrijfproces. Halverwege ontdek je dat zij of hij een eigen wil heeft en dat je de controle uit handen moet geven.

De negentiende-eeuwse Amerikaanse schrijver Henry James hield schriftjes bij waarin hij zijn personages liet denken, praten, bewegen. Dat was zijn voorwerk. Hij ontdekte dat het personage niet altijd deed wat hij had voorzien. Is dat voorwerk dan voor niets geweest? Beslist niet.

Ik raad je aan om op zijn minst een beetje voorwerk te doen, of dat nu in de vorm is van een personagedossier, een moodboard, een mindmap of een andere vorm die bij je past. Besteed niet te veel tijd aan je voorbereiding. Ga vooral schrijven. Beschouw je voorwerk niet als af. Je kunt je moodboard bijvoorbeeld in de loop van het schrijfproces aanvullen. Blijf flexibel en beweeg mee met je personage.

Tot slot vijf manieren om je voor te bereiden op je verhaal:

1) Trek met je personage de natuur in. Wat hoort, ziet, ruikt hij/zij? Welke herinneringen van je personage worden getriggerd?

2) Hoe reageert je personage in een heftige situatie? Stel je voor dat je personage slecht nieuws krijgt, hoe gaat hij/zij daarmee om? Kruip in het vel van je personage en ga freewriten.

3) Wat is de meest dierbare herinnering van je personage?

4) Met welk dier heeft je personage een bijzondere band?

5) Teken een plattegrond van het huis waarin je personage woont. Teken ook een plattegrond van het huis waarin je personage tijdens de kindertijd woonde. Wanneer je klaar bent, kan je de kamers aankleden met voorwerpen die belangrijk zijn voor het personage of voor het verhaal.

Kathy Mathys is schrijver, schrijfdocent en literair journalist.

www.kathymathys.nl