Schrijftips die je op weg helpen voor Write Now! 2017

Schrijf, herschrijf, herhaal

Schrijftips die je op weg helpen voor Write Now! 2017

Het is avond en het wordt later en later. Het witte licht van het onbeschreven Word-document reflecteert confronterend op je gezicht. De cursor knippert ongeduldig en je vingers hangen boven het toetsenbord. Gefrustreerd loop je nog maar een keer weg van het beeldscherm in de hoop terug te keren met een lumineus idee; die tekst voor Write Now! moet er komen.

Herkenbaar? Het is niet makkelijk om een verhaal te beginnen, laat staan om het af te maken. Gelukkig heeft Write Now! een aantal gouden schrijftips verzameld om je te helpen een begin te maken, om door te zetten en om te herschrijven.

Het bedenken van een openingszin is misschien wel de moeilijkste stap in het schrijfproces. Uitstelgedrag ligt op de loer, weet ook An De Gruyter: ‘Whatever, ik doe het straks wel.’ Haar stappenplan biedt uitkomst: klaag tegen vrienden, gooi met verfrommelde proppen papier. Zucht vaak, diep en luid. Even bij de pakken neerzitten mag, maar pak daarna het tikken weer op.

Het is niet erg om rotzooi te schrijven, aldus Hanneke Hendrix. Je moet je niet van de wijs laten brengen. Sla Gekrenkt en hongerig er maar op na, Das Magazin bracht voor hun twintigste editie de verhalen bijeen die schrijvers als Connie Palmen, Adriaan van Dis en Astrid Roemer in hun jonge jaren schreven, en die hun nu het schaamrood op de kaken bezorgen. Schrijven gaat om kilometers maken, alleen zo ontwikkel je je talent.

Voel je je al wat zekerder?

Terecht! Want na uren, dagen of weken ploeteren bereik je het moment dat je een verhaal, gedicht, scenario of songtekst op papier hebt staan waar je trots op bent, en kriebelen je vingers om in te sturen. Tóch is het belangrijk om de tekst even te laten rusten en hem daarna weer met een frisse blik te bekijken. Je haalt er altijd nog wat spelfouten uit, waarschuwt Ellen Deckwitz. Lize Spit adviseert om je verhaal hardop voor te lezen. Als je tenen een beetje krommen bij die ene passage is het verstandig om dat gedeelte alsnog door te strepen. Dat is niet altijd makkelijk, maar soms is schrijven schrappen en moet je een stuk opofferen voor het grotere geheel.

Dus schrijf. Herschijf. Herhaal.

Net zo lang tot je tevreden bent, en stuur dan in. Heb zelfvertrouwen. Ontmoet mensen die het net zo spannend vinden als jij, leer van de kenners tijdens de schrijfworkshops en weet: ook jij maakt kans op een plekje op dat podium. Want zoals ook Maartje Wortel schrijft over Write Now!: ‘Het is de beste aanmoediging voor schrijvers die je je kunt bedenken.’

Write Now! is dé schrijfwedstrijd voor jongeren van 15 t/m 24 jaar in het Nederlands taalgebied. De vorm van inzending is vrij: verhaal, gedicht, column, toneeltekst, filmscenario, songtekst – alle soorten tekst zijn toegestaan! Stuur een tekst in vóór 1 april via het inschrijfformulier.

Schrijven tijdens het piepen – schrijfproces van Jowi Schmitz

Schrijven tijdens het piepen – Over een invalles bij Schrijfproces

Ik was ‘invaljuf’, omdat Nadette de verjaardag van haar dochter vierde. Invallen kan prima; zeker bij aanvang van een nieuwe module. De inhoud van de les ligt immers vast, de accenten kon ik zelf leggen. Dus kregen mijn zes studentes wat ze van Nadette gewend waren, met een vleugje Jowi.

We kwamen samen in de bieb van Haarlem, zo’n half oud, half nieuw gebouw. Het nieuwe deel was net zo hoekig als de boeken die er werden uitgeleend. Het oude deel vol krakende trappen en de geur van koffie omdat er beneden een koffiebar zit. De koffie en thee werden naar boven gebracht, naar het oude zaaltje waar wij neerstreken, waar de schilderijen van bibliotheekhoeders aan muren hingen.

‘Ze zorgen altijd heel goed voor ons,’ zei één van de studentes.

We sprongen erin, in de les, in het onderzoeken van stapelgedichten, van manieren om het schrijfproces op gang te brengen en vooral toch ook het zoeken naar vormen van vertrouwen. Wat heb je aan elkaar als spiegels, wat durf je te laten zien, hoe lelijk durf je in je teksten te zijn, hoe grenzeloos?

Tegen het einde kwamen we echt op stoom.

Een oefening waarbij je begint met de kaart van Manhattan die Becky Cooper (http://thepossibilitypractice.com/mapping-manhattan-do-you-have-a-love-hate-relationship-with-new-york-city/mapping_manhattan_02/) aan mensen voorlegde; vul hem maar in, zei ze. Vul jouw eigen kaart hier maar in. Ze kreeg kaarten vol verloren spullen – handschoenen vooral, maar ook maagdelijkheid – een kaart met alle groene plekken op dat eiland van staal en glas, een kaart waar de dierentuin opstond: ‘ontmoette Lulu de Gorilla.’

Onze oefening: maak je eigen kaart. Bewandel het tuinpad van je jeugd, van je eigen straat, van het gebouw waar je werkt. Kies maar. Kies een herinnering en schrijf erover alsof hij nu gebeurt.

Er werden wenkbrauwen gefronst, er werd naar het plafond gestaard, de hinderlijke piep van een vermoeide beamer leek twee keer zo hard, opeens. Klonk daar van de overkant vermoeid gekreun? Als dit een schrijfproces was, dan was het een stom schrijfproces, zo las ik op verschillende gezichten.

De voorleesronde bestond uitsluitend uit veelbelovende verhalen.

‘Nooit gedacht dat het wat zou opleveren’, zei mijn overbuurvrouw.

‘Schrijven is ook: uitproberen,’ doceerde ik. ‘Ontdek je plekje. Schrijf thuis, in een piepende bieb, schrijf terwijl je je ongemakkelijk voelt, of juist heel veilig.’

‘Dat schrijf ik even op,’ zei iemand anders. En ze schreef het op.

bibliotheek-haarlem-schrijversacademie

Over de auteur

Jowi Schmitz – schrijver/blogger/docent aan de Schrijversacademie- houdt van de kracht van het verhaal. De vorm is afhankelijk van de inhoud. Dus schrijft ze kinderboeken, boeken voor volwassenen, blogs. Haar boek Ik heet Olivia en daar kan ik ook niks aan doen kreeg vijf sterren in de Volkskrant en de Vlag en Wimpel. Te vroeg geboren. Dagboek over mijn zoon won de Inktslaaf Literatuurprijs.

Het schrijven als een voortdurende zoektocht, voortkomend uit een brandende behoefte het leven te omvatten, te bevatten, te vatten dan toch – en dat er altijd iets te wensen overblijft.